Олон улсын атомын энергийн агентлаг (ОУАЭА)-аас “Цөмийн аюулгүй байдлын ирээдүй” сэдэвт эссэ бичлэгийн уралдааныг залуу эрдэмтэн, судлаачдын дунд зарлаж байна. ОУАЭА-аас “Цөмийн аюулгүй байдал: Тогтворжуулах ба бэхжүүлэх хүчин чармайлт” сэдэвт олон улсын бага хурлыг 2020 оны 02 дугаар сарын 10-14-ний өдрүүдэд Австри Улсын Вена хотноо зохион байгуулна. Хурлаар улс орнуудын цөмийн аюулгүй байдлыг бэхжүүлэх, цөмийн аюулгүй байдалд үнэлэлт, дүгнэлт өгөх, ОУАЭА-ийн цөмийн аюулгүй байдлын удирдамж, сайн туршлагуудыг дэмжих, цөмийн аюулгүй байдлын чиглэлээр хэрэгжүүлэх цаашдын арга хэмжээнүүдийг боловсронгуй болгох талаар хэлэлцэнэ. (2019-05-23 07:22:00)

Танин мэдэхүйн булан

Цацраг гэж юу вэ? - Атом ба цөм

Цацраг гэж юу вэ? - Атом ба цөм

Атом ба цөм

Бүх матери нь маш олон тооны атомаас тогтоно. Атомын хэмжээ нь элементийн төрлөөс хамаардаг хэдий ч гол төлөв ойролцоогоор 0.1 нанометр байдаг. Жишээ нь: 1 сантиметр куб (cм3) алтан ялтас (19.3г жинтэй) ойролцоогоор 6х1022 (60 тэрбумын нэг их наяд дахин) алтны атомаас тогтоно. Алтны атомын диаметр 0.32 нанометр байдаг ба үүгээр нэг атом ямар өчүүхэн болохыг та төсөөлж болно.

Атом нь цөм болон электрон гэж нэрлэгдэх маш жижиг эгэл бөөмийг агуулдаг. Цөм нь атомаас 10,000 дахин бага хэмжээтэй бөгөөд эерэг цэнэгтэй. Электрон нь хасах цэнэгтэй 9.1х10-28г жинтэй хөнгөн бөөм юм. Цөмийг тойрон эргэх электроны тоо нь цөмийн валенттай тэнцүү байдаг.

 Цөм, атомын дугаар, масс тоо

Цөм нь эерэг цэнэгтэй протон, цэнэггүй нейтроныг агуулдаг ба эдгээрийн жин ойролцоогоор электроны жингээс 1,840 дахин их байдаг.

Нуклон гэдэг нь цөмийг бүрдүүлдэг протон болон нейтроныг нэрлэсэн ухагдахуун юм. Протоны тоо нь атомын дугаартай ижил бол протон, нейтроны нийт тоог масс тоо гэж нэрлэдэг. Протоны тоотой адил боловч масс тоо нь ялгаатай цөмийг (өөрөөр хэлбэл нейтроны тоо ялгаатай) изотоп гэнэ.